به گزارش روابط عمومی مرکز مدیریت حوزه علمیه اصفهان، نشست جانشین مدیر حوزه علمیه اصفهان به همراه جمعی از معاونان و مسئولان مرکز مدیریت، با حضور آیت الله سیدمنذر حکیم در دفتر مدیریت ایشان برگزار شد. در این جلسه، موضوعات مهم فرهنگی، علمی و راهبردی حوزههای علمیه، بهویژه در دو محور «خانوادهمحوری» و «نسبشناسی» مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
تهاجم فرهنگی؛ دغدغه اصلی حوزههای علمیه
آیت الله سیدمنذر حکیم در ابتدای جلسه، با اشاره به مطالعات تاریخی و تجربیات علمی خود، تهاجم فرهنگی را یکی از مهمترین تهدیدهای امروز جامعه اسلامی دانست و تأکید کرد: مواجهه با این پدیده نیازمند پاسخهای عمیق، علمی و ریشهای از سوی حوزههای علمیه است.
خانواده؛ محور پیشگیری از آسیبهای اجتماعی
وی با استناد به آیات قرآن کریم، نهاد خانواده را کانون اصلی پیشگیری از تهاجم فرهنگی معرفی کرد و گفت: اگر خانواده بهصورت علمی و نظاممند ساماندهی شود، بخش قابلتوجهی از آسیبهای فرهنگی و اجتماعی مهار خواهد شد.
از تاریخ پژوهی تا ورود به مطالعات خانواده
در ادامه این نشست، گزارشی از مسیر علمی مطالعات تاریخی و چگونگی ورود به مباحث خانواده ارائه شد. تأکید شد که بررسیهای تاریخی نشان داده است مسئله خانواده در متن تحولات اجتماعی و فرهنگی نقش محوری دارد و غفلت از آن، زمینهساز بسیاری از بحرانهاست.
آغاز و توسعه رشته تخصصی خانواده و نسبشناسی
در این بخش، به تلاشهای صورتگرفته از اوایل دهه ۸۰ برای راهاندازی رشتههای تخصصی خانواده و نسبشناسی اشاره شد. طراحی برنامههای آموزشی در مقاطع تحصیلات تکمیلی و پیگیری ایجاد زیرساختهای علمی و پژوهشی، از جمله اقدامات انجامشده در این مسیر عنوان شد.
نقد فعالیتهای فردی و ضرورت تشکیلات علمی
حاضران در جلسه تأکید کردند که فعالیتهای فردی پاسخگوی نیازهای این عرصه نیست و لازم است مطالعات خانواده و نسبشناسی در قالب تشکیلات علمی، با چشمانداز مشخص، طرحهای دانشنامهای و پروژههای پژوهشی منسجم دنبال شود.
حرکت از پژوهش به آموزش نظاممند
در ادامه، روند تبدیل پژوهشهای علمی به برنامههای آموزشی تشریح شد. از سالهای اخیر، برنامهریزی آموزشی منسجم در حوزه نسبشناسی آغاز شده و پیگیری مجوزهای حوزوی و علمی در دستور کار قرار گرفته است.
نشستهای استانی؛ گام نخست برای ایجاد انگیزه
برگزاری نشستهای علمی و توجیهی در استانهای مختلف کشور، از دیگر محورهای این جلسه بود. هدف از این نشستها، آشنایی طلاب، اساتید و مدیران حوزهها با رشته نسبشناسی، ایجاد انگیزه و زمینهسازی برای دورههای کوتاهمدت آموزشی عنوان شد.
دورههای کوتاه مدت؛ آشنایی اولیه با نسبشناسی
در این راستا، پیشنهاد برگزاری دورههای کوتاهمدت شامل آموزش و پژوهش (در مجموع ۳۲ ساعت) مطرح شد تا طلاب علاقهمند، ضمن آشنایی اجمالی با این رشته، برای ورود تخصصیتر آماده شوند.
خانواده محوری؛ اولویت راهبردی حوزه و دانشگاه
آیت الله حکیم با اشاره به سیاستهای کلی ۱۶گانه خانواده ابلاغی مقام معظم رهبری، خانوادهمحوری را اولویت نخست حوزه و دانشگاه دانست و تصریح کرد: این سیاستها هنوز بهصورت منسجم در نظام آموزشی حوزه و دانشگاه عملیاتی نشده و حوزه علمیه باید پیشگام این حرکت باشد.
ضرورت تدوین «نظام خانواده» در فقه اسلامی
در بخش دیگری از نشست، بر لزوم تدوین «نظام خانواده» بهعنوان یک منظومه جامع فقهی، اجتماعی و تربیتی تأکید شد. حاضران معتقد بودند نگاه محدود به احکام نکاح و طلاق کافی نیست و خانواده باید بهعنوان یک کانون اجتماعی با حقوق، وظایف و مدیریت مستقل مورد بررسی قرار گیرد.
رویکرد میانرشتهای در مطالعات خانواده
بر لزوم بهرهگیری از علوم میانرشتهای همچون روانشناسی، جامعهشناسی، اقتصاد، مدیریت و سیاست در طراحی نظام خانواده تأکید شد و پیشنهاد ایجاد ساختارهایی نظیر «دانشگاه خانواده» بهعنوان افق بلندمدت این مطالعات مطرح گردید.
کارآمدی اجتماعی رشته نسبشناسی
در ادامه، به کاربردهای اجتماعی رشته نسبشناسی اشاره شد و ظرفیتهای آن برای همکاری با دفاتر مراجع، ثبت احوال و دستگاه قضایی مورد تأکید قرار گرفت. همچنین بر ضرورت تربیت نیروهای متعهد و متخصص برای جلوگیری از سوءاستفادههای غیرعلمی در این حوزه هشدار داده شد.
